A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

ZAPALENIE OTRZEWNEJ

otrzewna jest cienką błoną surowiczą wysłaną nabłonkiem, pokrywa narządy jamy brzusznej (część trzewna) i od wewnątrz ścianę jamy brzusznej (część ścienna). Narządy wewnątrz brzuszne mają położenie wewnątrzotrzewnowe (całkowite lub częściowe), bądź wewnątrzotrzewnowe. Podział ten jest istotny, gdy przedstawia się powstawanie i szerzenie zapaleń otrzewnej. Zapalenia otrzewnej, bowiem najczęściej są skutkiem powikłań chorób narządów jamy brzusznej. Otrzewna jest chroniona przed niekontrolowanym rozprzestrzenianiem się zakażenia na cały organizm, dzięki mechanizmom: mechanizm wchłaniania szybko wchłaniane są drobnoustroje i ich toksyny oraz niszczone w obrębie układu chłonnego lub wątrobie; mechanizm wydzielniczy - w stanie zapalenia podrażniona otrzewna wydziela nawet do kilkunastu litrów płynu, który zawiera czynniki ułatwiające oczyszczanie otrzewnej oraz rozcieńcza związki toksyczne; wytwarzanie włóknika - zrosty i zlepy izolują ognisko zapalne zabezpieczając tym samym przed rozprzestrzenianiem się zakażenia; zdolność sieci większej do przemieszczania się w obrębie jamy brzusznej - umożliwia ograniczenie miejsca stanu zapalnego, np. sieć zatyka perforowany wrzód dwunastnicy. Ostre zapalenie otrzewnej jest ciężkim stanem chorobowym. Może być bakteryjne lub niebakteryjne. Do zapalenia niebakteryjnego dochodzi, gdy do otrzewnej wydostaje się treść niezakażona np. krew po pęknięciu śledziony. Najczęstszą przyczyną zapalenia otrzewnej jest przedziurawienie ściany przewodu pokarmowego i wylanie się zakażonej treści jelitowej do jamy otrzewnej, np. przedziurawienie wrzodu żołądka, pęknięcie uchyłka okrężnicy. Drobnoustroje powodujce rozwój Z.O. to bakterie endogenne - tlenowe i beztlenowe (np. Escherichia coli Streptococcus, Bacteroides, Clostridium). Zapalenie otrzewnej, w zależności od rozległości choroby przebiega jako: zapalenie rozlane i zapalenie ograniczone. Objawy rozlanego Z.O. to: ciężki ogólny stan chorego, ból, wzdęcie brzucha i wymioty, tzw. objawy otrzewnowe (obrona mięśniowa, objaw Blumberga), brak perystaltyki, częstoskurcz, przyspieszenie oddechu, skąpomocz lub bezmocz, objawy wstrząsu hipowolemicznego lub septycznego. Rozpoznanie rozlanego Z.O. oparte jest na badaniu fizykalnym. Choroba przebiega gwałtownie. Jeśli zabieg operacyjny jest wykonany zbyt późno, może dojść do tzw. zespołu niewydolności wielonarządowej. Powikłaniem rozlanego Z.O. jest: wstrząs endotoksyczny zapalenie płuc i niewydolność oddechowa, niewydolność nerek, uszkodzenie czynności krwiotwórczej szpiku. Ograniczone Z.O. występuje wtedy, gdy czynnik chorobotwórczy działa miejscowo na otrzewną ścienna, przylegającą do zmienionego chorobowo narządu, np. zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie wyrostka robaczkowego. Następstwem zapaleń otrzewnej mogą być: ropnie wewnątrzotrzewnowe - ropień okołowyrostkowy, ropień jamy Douglasa, ropień podprzeponowy. Leczenie rozlanego zapalenia otrzewnej jest operacyjne, po wcześniejszym intensywnym przygotowaniu chorego.