A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

WSZAWICA

stan inwazji osobnika przez wszy (Anoplura); niewielkich rozmiarów owady (0,35--6mm długości), silnie spłaszczone, pozbawione skrzydeł, okryte skórzastym, chitynowym pancerzem o ściśle zrośniętych segmentach. Wszy mają zredukowane oczy, krótkie czułki, kłująco-ssące narządy gębowe, odnóża przednie i środkowe wyspecjalizowane w poruszaniu się wzdłuż włosa, odnóża środkowe i tylne wyposażone są w pazurki czepne, dzięki którym wesz może utrzymać ciężar 2000 razy przewyższający ciężar jej ciała. Żywią się krwią wysysaną po nakłuciu skóry żywiciela. Samice W. są większe od samców, jaja, tzw. gnidy przyklejają do włosów. Po ok. 6 dniach z jaj wylęgają się laiwy, przypominające wyglądem i sposobem odżywiania osobniki dorosłe. W Europie Środkowej występuje ok. 25 gatunków wszy, spośród których najbardziej znane są: ludzka i łonowa. Wesz ludzka (Pediculus humanus) występuje w dwóch odmianach: głowowa (Pediculus humanus capitisi oraz odzieżowa (Pediculus humanus vestimenti) różniących się nieznacznie wielkością i trybem życia. Oprócz wszawicy gatunek ten jest roznosicielem riketsji wywołujących Mus plamisty. Wesz łonowa (Phthirius pubis) osiąga długość do 2,5 mm, pasożytuje głównie w okolicy łonowej. W zależności od rodzaju pasożyta i związanymi z tym objawami rozróżnia się 3 podstawowe typy wszawicy. Wszawica głowowa wesz przebywa zwykle w okolicy potylicznej i skroniowej głowy, swoje jaja przytwierdzając do rosnących tam włosów, tuż nad powierzchnią skóry. W wyniku drapania wytwarzają się powierzchnie sączące, pokryte strupami, z tendencją do wtórnych infekcji zmienionej skóry. W. głowy najczęściej występuje u przedszkolaków i młodzieży szkolnej. Do zakażenia dochodzi w wyniku używania wspólnych nakryć głowy, szczotek oraz grzebieni i w wyniku kontaktów fizycznych. W okresie W. występuje silny świąd skóry owłosionej głowy, a wszy w czasie ruchu są widoczne gołym okiem. Skóra owłosiona jest pokryta małymi swędzącymi nakładającymi się w skupiska grudkami, które mogą występować również na karku. Wszawica odzieżowa - jest dolegliwością głównie ludzi bezdomnych, a w normalnych warunkach występuje rzadko (pojawia się w czasie klęsk żywiołowych i w miejscach przeludnionych). Zarazić się można po przez kontakt fizyczny z osobą już zarażoną lub przez nocleg w kiepskich warunkach. Objawami W. odzieżowej jest intensywny świąd skóry, a także pojawienie się na niej grudek i przeczosów. W następstwie drapania dochodzi do pogrubienia i łuszczenia skóry. Zmiany we W. odzieżowej najczęściej są ulokowane w okolicach, gdzie ciało pozostaje w bezpośrednim kontakcie z odzieżą (głównie na ramionach, szyi, klatce piersiowej oraz wokół pośladków). Osoba zarażona najczęściej jest zdrowa po zmianie odzieży na czystą. Wszawica łonowa cechą charakterystyczną jest znaczny świąd okolic łonowych i podbrzusza, a w części przypadków stwierdza się tzw. plamy błękitne w miejscach po ukłuciach wszy (na skutek rozpadu krwinek pod wpływem wydzieliny stawonogów). W. łonowa jest zazwyczaj przenoszona drogą płciową, lecz możliwe jest także zarażenie się po przez noszenie bielizny osoby zainfekowanej. Wesz może rozprzestrzeniać się na inne części ciała głównie kończyny dolne lecz nigdy nie zasiedla skóry owłosionej głowy. Odwszawianie polega na niszczeniu wesz i gnid, w zależności od miejsca, gdzie znajdują się wszy postępowanie nieco się różni. Przy wszawicy
skóry owłosionej głowy należy na okres do 24 godzin przykryć głowę szczelnym czepkiem zawierającym środek przeciw wszawicy, a następnie zmyć głowę specjalnym szamponem. Przy zwalczaniu wszawicy łonowej włosy z zajętej okolicy należy wygolić, a na skórę stosować odpowiednie preparaty. Usuwanie wszy z odzieży polega głównie na starannym odkażeniu ubrania i wyprasowaniu gorącym żelazkiem.





Zobacz również, zioła WSZAWICA: