A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

REPLANTACJA

zabieg operacyjny ponownego przytwierdzenia do ciała utraconej w wyniku urazu części ciała (najczęściej kończyny lub jej części, niekiedy penisa, ucha, nosa itd.); jest więc odwróceniem amputacji. Pierwsze R. zostały wykonane w 1962 r. w Bostonie i Szanghaju, a poprzedzone były 60-letnim okresem eksperymentów. W Polsce pierwszą przeprowadzono w Ośrodku Replantacji Kończyn w Trzebnicy. Powodzenie zabiegu zależy od umiejętności chirurga (lub zespołu chirurgów), stopnia uszkodzeń tkanek replantowanych (rodzaj urazu) oraz czasu, jaki upłynął od amputacji i sposobu przechowywania amputowanych tkanek. Zachodzące w amputowanej części ciała zmiany martwicze związane są niedokrwieniem i wynikającym stąd ich niedotlenieniem. W kończynie najbardziej wrażliwą tkanką na niedotlenienie jest mięsień (głównie z uwagi na nieodwracalne uszkodzenie śródbłonków naczyniowych). Gdy trwa ono 3-4 godzin w temperaturze pokojowej zmiany mogą być odwracalne; 8 godzin stanowi zwykle granicę wykonalności zabiegu (nieodwracalne zmiany martwicze). Nerwy mogą wytrzymać nawet 12godzin, a pozostałe tkanki jeszcze dłużej. Granicą możliwości wykonania R. jest okres 6 godzin w temperaturze pokojowej. Jeżeli jednak ochłodzimy amputowaną część ciała do temperatury 2-4°C wówczas okres ten można wydłużyć do 12 godzin (istnieją opisy udanych replantacji nawet po 33 godzinach). W amputacjach części ciała niezawierających mięśni (np. ucho, penis) czas ten jest jeszcze bardziej wydłużony. Przy podejmowaniu decyzji . Lekarz bierze pod uwagę możliwość powrotu funkcji kończyny, a nie jedynie możliwość jej przyszycia i ewentualnego wygojenia. Najkorzystniejszym dla R. typem amputacji jest amputacja gilotynowa, w której nie ma zmiażdżonych tkanek, a powrót czynności jest tym pełniejszy im poziom amputacji jest bardziej obwodowy. Z technicznego punktu widzenia najkorzystniejszym poziomem amputacji jest przedramię (stosunkowo niewiele, względnie dużych struktur do zespolenia). U poszkodowanych poniżej 40r.ż. rokowanie jest lepsze. Przeciwwskazaniami do R. są: rany miażdżone, ciężki stan ogólny, niewydolność krążenia lub nerek, nałogowe palenie papierosów, podeszły wiek. Do transportu amputowaną część ciała owija się w jałowy gazik lub chustę, nasączoną płynem Ringera lub solą fizjologiczną, a następnie wkłada do polietylenowego woreczka. Worek ten należy umieścić w naczyniu lub drugim worku, w którym znajduje się rozpuszczający się lód (temperatura powinna być zbliżona do 2-4=C). Należy bezwzględnie unikać bezpośredniego okładania lodem, gdyż dojdzie do odmrożenia. Przed zespoleniem kości skraca się o około 3 cm (poza palcami), następnie zespala się naczynia krwionośne, nerwy, ścięgna mięśnie. Niekiedy koniecznym jest użycie technik mikrochirurgicznych.