A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

PARKINSONA CHOROBA

parkinsonizm, drżączka poraźna; samoistna, powoli postępująca choroba zwyrodnieniowa ośrodkowego układu nerwowego charakteryzująca się czterema głównymi objawami: spowolnieniem i zubożeniem ruchów, sztywnością mięśniową, drżeniem spoczynkowym i niestabilnością postawy. Parkinsonizm jest czwartym, co do częstości schorzeniem zwyrodnieniowym układu nerwowego u osób starszych. Dotyczy około 1% osób po 65r.ż. (średni wiek zachorowania - 57lat); rzadko pojawia się parkinsonizm młodzieńczy, istotą choroby jest zanik komórek nerwowych istoty czarnej zawierających melaninę i innych komórek wytwarzających dopaminę w pniu mózgu. Niekiedy jest to wynikiem zniszczeń po procesie zapalnym w mózgu, a także po działaniu leków (np. neuroleptyki haloperidol, rezerpina) lub toksyn ('zatrucie tlenkiem węgla, manganem). U większości osób choroba rozpoczyna się podstępnie drżeniem spoczynkowym jednej ręki pod postacią kręcenia pigułek. Drżenie jest najintensywniejsze w spoczynku, wzmaga się w stanie napięcia emocjonalnego i zmęczenia, zmniejsza się podczas ruchu i zanika podczas snu. Najbardziej dotknięte są w następującej kolejności: ręce, ramiona, kończyny dolne; rzadko: żuchwa, język, czoło i powieki, nigdy natomiast głos. Stopniowo narastają objawy takie jak: sztywność mięśniowa, spowolnienie i zubożenie ruchów oraz trudności w ich rozpoczęciu. Sztywność może przyczyniać się do bólów mięśniowych i uczucia zmęczenia. Twarz staje się maskowata z otwartymi ustami i rzadkim mruganiem. Tułów jest pochylony ku przodowi. Chorzy mają trudności z rozpoczęciem chodu; staje się on szurający, drobnymi kroczkami. Ramiona są zgięte i przyciśnięte do tułowia, co ogranicza balansowanie podczas chodu. Pojawia się tendencja do upadania ku przodowi (gdy chory przypadkiem przyspieszy kroku musi biec, aby nie upaść) lub tyłowi. Mowa staje się cicha, monotonna, z trudnościami w artykulacji i jąkaniem. Pismo staje się miniaturowe (mikrografia). Czucie jest zachowane. Mogą pojawić się objawy ze strony autonomicznego układu nerwowego (zwiększone wydzielanie gruczołów łojowych, zaparcia, nieotrzymanie moczu itd.). U około 50% pacjentów pojawia się otępienie, częsta jest również depresja. W parkinsonizmie po zapaleniu mózgu częste są napady wejrzeniowe przymusowy zwrot gałek ocznych i głowy w jedną stronę. W leczeniu farmakologicznym stosuje się najczęściej preparaty lewodopy będącej prekursorem dopaminy a jej zadaniem jest zastąpienie brakującego neuromediatora. W zaawansowanych, opornych na leczenie przypadkach, eksperymentalnie, stosuje się zabiegi chirurgiczne polegające na przeszczepianiu tkanki rdzenia nadnerczy lub płodowej istot}' czarnej w miejsce uszkodzenia. W każdym etapie choroby korzystne jest prowadzenie rehabilitacji ruchowej i fizykoterapii.