A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

ODBYT

stanowi odcinek przejściowy między zewnętrzną a wewnętrzną powierzchnią ciała zamykający odbytnicę. Mięśnie okrężne w obrębie odbytu tworzą zwieracz wewnętrzny, który przykryty jest przez zwieracz zewnętrzny odbytu utworzony z warstwy mięśniowej przepony miednicy. W przedniej części zwieracz odbytu jest bardzo wrażliwy na urazy, które mogą doprowadzić do zaburzenia jego funkcji - nietrzymania stolca. Skóra dookoła odbytu zawiera pigment oraz posiada promieniście układające się fałdy. U mężczyzn skóra jest owłosiona. Odbyt unerwiony jest przez nerwy czuciowe bardzo wrażliwe na bodźce bólowe. Przy rozpoznawaniu chorób odbytu istotną rolę odgrywa wywiad dotyczący wypróżnień, charakteru stolca, zawartości krwi w stolcu, stosowania środków przeczyszczających i lewatyw oraz urazach odbytu. Badanie chorego powinno polegać na oględzinach i badaniu palpacyjnym. Może być on uzupełniony rektoskopią i ewentualnie sigmoidoskopią. Jeżeli istnieją wskazania wykonuje się wymazy z okolicy odbytu z posiewem, biopsją i kontrastowym badaniem radiologicznym. Najczęstszą chorobą odbytu są guzki krwawnicze (hemoroidy). Ropień odbytu to ograniczony zbiornik ropy powstający w wyniku zakażenia przestrzeni okołoodbytniczych. Przetoka odbytu - powstaje zwykle samoistnie. Początek przetoki leży zwykle w kryptach odbytu i odbytnicy i stanowi przewód w kształcie tuby łączący kanał odbytu z otworem w skórze w okolicy odbytu. W obrazie klinicznym obserwuje się stały lub czasowy odpływ ropy z okolicy odbytu. Przyczyną przetoki odbytu mogą być również nowotwory, radioterapia, urazy położnicze, niektóre stany zapalne jelita grubego. Świąd odbytu i okolicy około-odbytniczej przebiega pod postacią intensywnego, ostrego swędzenia odbytu lub w formie przewlekłej towarzyszącej chorobom dermatologicznym (łuszczycy), alergii, szczelinom odbytu, kontaktowemu zapaleniu skóry, owsikom, świerzbowi, grzybicy, cukrzycy. Może towarzyszyć też przewlekłym zapaleniom wątroby, antybiotykoterapii i być wynikiem braku higieny. Zmiany skórne w okolicy odbytu mają różne nasilenie uzależnione też od drapania skóry. Leczenie polega na usunięciu przyczyny choroby. Wypadanie odbytu (częstsze wśród kobiet) przyczyną jest silne parcie na stolec w czasie defekacji, nietrzymanie stolca, zwiotczenie mięśni miednicy, urazy miednicy. Rozróżnia się trzy typy wypadania odbytu. Wypadanie całkowite - polega na uwypuklaniu się przez kanał odbytu wszystkich warstw odbytnicy. W badaniu klinicznym widoczne są koncentrycznie ułożone czerwone fałdy o podwójnej grubości uwypuklające się w czasie parcia. Wypadanie ukryte rozpoznaje się, gdy nie widać wynicowania śluzówki. Do wgłobienia dochodzi wewnętrznie i widoczne jest tylko w badaniu rtg, podczas wypróżniania. Wypadanie błony śluzowej odbytu polega na wynicowaniu przez odbyt krótkiego, niekoncentrycznego segmentu odbytnicy. Widoczne są promieniście układające się fałdy. Wypadanie błony śluzowej odbytu może być przyczyną owrzodzeń odbytu. Rak odbytu - czynnikami ryzyka są: choroby przenoszone drogą płciową, Ch. Le-śniowskiegoCrohna, przeszczepy nerek, palenie papierosów. W patogenezie raka może być również prawdopodobny udział wirusa brodawczaka u osób, u których występują brodawki narządów płciowych.





Zobacz również, zioła ODBYT: