A -
B -
C -
D -
E -
F -
G -
H -
I -
J -
K -
L -
M -
N -
O -
P -
R -
S -
T -
U -
W -
Z
CREUTZFELDTA-JACOBA CHOROBA
gąbczaste zwyrodnienie mózgu (encefalopatia gąbczasta). Zakaźna choroba występująca na całym świecie, czynnikiem zakaźnym jest prion - specyficzne białko, bardzo odporne na inaktywację ciepłem, formaliną, promieniowaniem ultrafioletowym i rentgenowskim. Sterylizacja w autoklawie niszczy czynnik zakaźny. U zwierząt odpowiednikiem jest choroba scrapie u owiec czy też choroba szalonych krów. Najczęściej chorują dorośli w średnim wieku. Niewiele wiadomo na temat sposobu jej przenoszenia. Opisywano zakażenie człowiek-człowiek podczas przeszczepu rogówki czy opony mózgu pobranych ze zwłok oraz po leczeniu hormonem wzrostu uzyskanym ze zwłok, po zastosowaniu elektrod domózgowych i po zabiegach neurochirurgicznych. Szeroko dyskutowana jest możliwość zakażenia po zjedzeniu zakażonego mięsa wołowego, a szczególnie podrobów zawierających elementy układu nerwowego (oczy, mózgi, nerwy). Nawet zwolennicy tej teorii podkreślają konieczność długotrwałego (wieloletniego) spożywania zakażonych produktów. Często pierwszym objawem choroby jest otępienie, charakteryzujące się brakiem dbałości o własną osobę, apatią lub drażliwością. Niektórzy pacjenci skarżą się na szybkie męczenie i zaburzenia snu. Zaburzenia orientacji mogą prowadzić do poważnego ograniczenia intelektu. Mogą pojawić się także inne objawy uszkodzenia funkcji kory mózgowej, jak: afazja, apraksja, dysleksja, dysgrafia, agnozja. Częste są zaburzenia pracy móżdżku i wzroku. Choroba kończy się zgonem po 3-12 miesiącach trwania (rzadko do 2 lat). Najczęstszym powikłaniem jest zapalenie płuc. Diagnozę stawia się na podstawie charakterystycznych objawów klinicznych i obrazu mózgu w tomografii komputerowej i badaniu rezonansu magnetycznego, czasami priony można wykryć w płynie mózgowo-rdzeniowym. W badaniu pośmiertnym charakterystyczny jest obraz mózgu w mikroskopie. Leczenia nie ma.